Beste oogstleden,
Het oogstseizoen 2025 is afgesloten, de poort is gesloten. In deze mail een terugblik op 2025, met een evaluatie vanuit mij als tuinder en een inhoudelijke terugkoppeling op de door jullie ingevulde vragenlijst. En natuurlijk een vooruitblik op 2026 met mooie nieuwe plannen en de tarieven voor de oogstaandelen! Met goed nieuws, na het sluiten van kweker Jongerius hebben we recent twee bestellingen kunnen plaatsen bij een Duitse kweker; we kunnen dus als vanouds half mei weer starten met oogsten! De streefdatum is woensdag 13 mei. Fijn als je je snel weer aanmeldt voor een oogstaandeel.
Ik probeer deze mail beknopt te houden. Een verdieping op het reilen en zeilen van onze CSA plannen we in het nieuwe jaar in de vorm van een oogstleden vergadering; de geplande vergadering op 18 december bleek voor velen niet haalbaar met de al volle kerstdagen en wordt dus op een later moment ingehaald.
Een geslaagd oogstseizoen: evaluatie Valérie
Een relatief rustig tuinseizoen voor tuinder en vrijwilligers met her en der wat kleine hobbels maar geen grote uitdagingen. Het voorjaar was warmer dan anders maar had als voordeel dat daardoor de teeltbedden makkelijker op orde te krijgen waren (minder zware grond). In het voorjaar stond de kas vol met grote kroppen sla, andijvie, paksoi en meer en konden we op tijd het oogstseizoen beginnen. Een paar vochtige weken in de zomer zorgden helaas voor tomatenrot maar het merendeel van de tomaten kon wel geoogst worden. Ook op het veld groeide het merendeel van de gewassen goed. In het vroege voorjaar plantten we rabarberplanten; die zijn goed aangeslagen en naar verwachting kunnen we in 2026 volop rabarber oogsten. Mais sloeg ook goed aan (experiment); in 2026 planten we mais voor iedereen. Onze grond blijft zich ontwikkelen en wordt voedzamer waardoor sommige gewassen nu beter aanslaan. Een mooie ontwikkeling na tien jaar met zorg opbouwen en verrijken van ‘arme zandgrond’.
In 2024 hadden we veel te veel courgettes, de planten bleven maar produceren. Daarom dit jaar wat minder planten die het vervolgens niet goed deden. Heel jammer. In 2026 planten we weer meer courgetteplanten en ook bolcourgette en patisson. Tomaten- en komkommerplanten samen in één kas is niet ideaal. Tomaten houden van warmte, ventilatie en weinig vocht; komkommers houden ook van warmte en maar ook van veel vocht. In 2026 kweken we een ander ras komkommers, geschikt voor buiten, in volle grond en maken we in de kas ruimte vrij voor meer tomaten.
Zoete aardappelen sloegen helaas niet aan, waarschijnlijk omdat ze in vak III te snel uitdroogden. We proberen het in 2026 nog een keer, in een vak waar de grond minder snel uitdroogt. De nieuwe theekruidenspiraal heeft zich mooi ontwikkeld en er werd volop uit geoogst. Ook was er zeer regelmatig extra oogst die ingemaakt of ingevroren mocht worden. Wil je de zaai- en oogstplanning voor 2026 nog eens uitgebreider bekijken, dat kan hier!
Valérie investeerde in een zitmaaier. Voorheen werd een loonwerker ingehuurd om de paden te maaien, nu maaien we zelf, in de zomer bijna wekelijks. Sommige paden maaien we niet meer, ze worden verder opgevuld met bomen en struiken en geven ruimte aan de insecten. Bij te oogsten kleinfruit blijft aan één kant altijd een gemaaid pad zodat we wel kunnen oogsten maar ook een deel (de andere kant) delen met ander leven.
Plantenkweker Jongerius gestopt
Onlangs kwam het bericht dat Nederlands grootste plantenkweker per direct stopte. Jongerius verzorgde 80% van al het biologische plantgoed. Ook wij bestelden (al tien jaar!) onze groenteplantjes bij Jongerius. Een grote uitdaging voor de hele sector om dit gat op te vangen, ook voor onze CSA. Wij zijn door de jaren veel meer zelf gaan opkweken maar we blijven wel afhankelijk van de kweker voor twee levermomenten in het jaar die essentieel zijn om het seizoen op te kunnen starten. Eén levering in de eerste week van april en één levering half mei.
Gelukkig vangt Duitse kweker Wunderlich de productie deels op en mogen wij daar ook planten afnemen. Wel onder andere voorwaarden. Bij een kleine bestelling zelf ophalen in de regio en bij een grotere bestelling hogere bezorgkosten. Het plantgoed zelf is ook duurder. Andere uitdagingen zijn: aanbetalen ipv achteraf betalen, 176 planten per bak (ipv 145 stuks bij Jongerius) en volledig nieuwe rassen. Na tien jaar verfijning wisten wij exact welke rassen goed aanslaan op onze grond; dat zullen we in de komende jaren weer moeten ondervinden. Maar bovenal zijn we natuurlijk blij dat we ook in 2026 weer kunnen starten!
Evaluatie vragenlijst
Dit jaar hebben maar liefst 21 mensen de vragenlijst ingevuld, waarvoor mijn grote dank! Een paar onderwerpen die eruit springen:
Het merendeel van de oogstleden komt wekelijks oogsten; Iedereen bestempelde de kwaliteit van de gewassen als voldoende of goed; prijs-kwaliteit verhouding wordt door iedereen als voldoende of goed bestempeld; 95% komt volgend jaar weer oogsten.
Variatie: heel persoonlijk wat mensen graag oogsten en/of welke gewassen dit seizoen gemist werden. Als tuinder soms best lastig om aan alle wensen te voldoen. Nieuw Zeelandse spinazie werd eerder niet goed beoordeeld maar wordt nu wel door sommigen gemist. Grotere aantallen plantjes per bak van kweker Wunderlich maken het nog iets lastiger om meer variatie aan te bieden, echter proberen wij bij het deel dat wij zelf opkweken hier wel naar te kijken. In 2026 zetten wij iig Nieuw Zeelandse spinazie, groenselderij, rucola op de lijst. Aardappels oogsten blijft een uitdaging, dat gaan we makkelijker maken!
Sluitkolen: Onze zandgrond is ondanks de enorme bodemopbouw van de afgelopen jaren van nature nog steeds minder geschikt om veel kolen te verbouwen. Kolen vragen een grote en constante voedingsbehoefte waarmee je je grond snel uit kunt putten. Ook moeten wij het risico op knolvoet zo laag mogelijk houden en in zijn geheel niet te veel kolen telen. Daarom hebben we de best groeiende kolen voor onze grond uitgekozen, namelijk spitskool, boerenkool, palmkool, spruitkool, koolrabi, Chinese kool, paksoi en raapstelen.
Aardappel: meer aardappel is niet wenselijk omdat deze plant naast het onttrekken van veel voedingsstoffen uit de bodem ook gevoelig is voor schimmels die achterblijven in de bodem. Wij roteren met de aardappel en kunnen om de bodem gezond te houden niet meer aardappel poten. Aardappel en uien zijn onderdeel van de vele groenten en bieden wij enkele weken per seizoen aan.
Nieuw in 2025: Surinaamse groente klaroen werd door bijna niemand gewaardeerd en kweker Wunderlich heeft deze groente niet in het assortiment dus deze groente bieden wij in 2026 niet meer aan.
Pastinaak: een moeilijk te telen gewas. Pastinaak ontkiemt zeer traag, onkruid heeft altijd een voorsprong. In 2025 meerdere keren gezaaid maar niet goed opgekomen. In 2026 proberen wij een ander ras pastinaak. Neem hier een kijkje in het teeltplan van 2026.
Kleinfruit werd gewaardeerd. Wij kunnen al vele jaren diverse bessen aanbieden die ook ingemaakt of ingevroren mogen worden. Fijn dat daar gebruik van gemaakt wordt! Brandnetels zijn een punt van aandacht, we nemen het mee in de werkzaamheden voor 2026. Het bijtijds opbinden van prikkelfruit zoals de Japanse wijnbes blijkt lastig. De uitschieters die in het opvolgende jaar vrucht dragen schieten meestal de grond uit rond de tijd dat de ‘oude’ stengels vrucht dragen. Opbinden van nieuwe schieten kan eigenlijk pas nadat de oogst voorbij is en de oudere stengels verdorren. Ook hier proberen we zoveel mogelijk aan één kant de rijen toegankelijk te houden en aan de andere kant de oogst te delen met ander leven.
Oogstinstructies: “Soms stonden er geen bordjes bij terwijl er wel geoogst mocht worden” & “De info op de website en oogstkas loopt niet altijd gelijk”. Bij het plaatsen van de oogstborden gaat het meestal goed en komen de info op de website/weekmailing en de oogstkas met elkaar overeen; heel soms vergeet ik een bord te plaatsen of een gewas op de lijst te zetten voor de oogstkast. Excuus daarvoor! Mocht je dat vermoeden, stuur mij dan even een bericht via app of sms, dan kan ik dat snel corrigeren en je vertellen waar je de groente kunt oogsten. Echter, in de basis is het wel zo dat als er geen oogstbord staat dat er dan niet geoogst mag worden. Fijn als je dat aanhoudt want de ervaring is wel dat als één iemand begint met oogsten anderen dan snel volgen en dan is het overzicht kwijt. Afgelopen jaar werd er meerdere keren begonnen met het oogsten van groenten die nog niet klaar waren en dan is er op een later moment een gat.
In de weekmailing wordt het reilen en zeilen op de tuinderij wekelijks toegelicht. Het lezen van de weekmailing wordt echter niet door iedereen opgevolgd; ook de print in de oogstkast wordt regelmatig niet gelezen. Wil je echt op de hoogte zijn dan is het belangrijk dat je de weekmailing wel leest.
Meehelpen tijdens meewerkdagen en/of voorbereiden voor events: meerdere mensen geven aan te kunnen helpen. Dat wordt enorm gewaardeerd. Stuur je een mailtje? Dan hou ik je op de hoogte!
Tot zo ver. Deze resultaten bespreken we uitgebreider tijdens onze ledenvergadering in het voorjaar.
Crowdfunding vrij maken grond De Veldhof
Afgelopen juni startte onze stichting Levende Grond een crowdfunding om de grond van De Veldhof vrij te maken en onder te brengen bij stichting Grond van Bestaan. En met groot succes, inmiddels heeft de stichting maar liefst € 35.199,- opgehaald, ruim een derde van de benodigde € 110.000,-! Een prachtig resultaat, mede mogelijk gemaakt door onze fantastische ambassadeurs die een veiling en een benefietdiner organiseerden. In het nieuwe jaar zet de stichting nieuwe acties op om meer geld te crowdfunden. Wil je daarbij helpen? Alle info vind je hier.
Vooruitblik 2026!
Komend voorjaar komt tuinder Wietse Bakker drie maanden ondersteunen. Een zeer ervaren biologische tuinder uit Hilversum, nieuwsgierig naar onze Permacultuur methoden. En andersom, natuurlijk zijn wij enthousiast om ook van Wietse te leren. Daarnaast geeft Wietse’s ondersteuning de ruimte om wat nieuwe activiteiten te ontwikkelen op de tuinderij, zoals:
Meer aandacht voor het voedselbos en de voedselbosranden (inclusief brandnetels). Onze fruitbomen en struiken ontwikkelen zich heel goed en geven ook steeds meer opbrengst maar ze vragen ook meer onderhoud. Zoals eerder benoemd, jullie ondersteuning tijdens één of twee meewerkdagen (op jaarbasis; indien mogelijk) wordt zeer gewaardeerd. Het voedselbos is een investering in de toekomst, ook voor de tuinder en de vrijwilligers. Elk jaar kunnen we er meer van oogsten maar zeker in de eerste jaren zijn ondersteuning en bijsturing belangrijk. Het voedselbos wordt gefaseerd aangeplant, met name de eerste drie jaren is bescherming tegen droogte en onkruidbeheersing belangrijk, daarna vooral snoeiwerkzaamheden en maaien.
Bloemenvrouw Ingrid draagt het stokje over. Ingrid heeft in de afgelopen drie jaar bij de ingang een prachtige bloementuin met natuurlijke snijbloemen ontwikkeld. Ingrid neemt nu afscheid; gesprekken met een potentiële nieuwe bloemen ondernemer zijn gaande.
Voedselboskwekerij
Op het achterste stuk van de tuinderij (tegen het spoor) start Valérie als nevenactiviteit een kleine voedselboskwekerij. Een mooie en logische stap: We sluiten de kringloop door uit ons diverse en gezonde ecosysteem snoeisel te verwerken tot stekken die uitgroeien tot nieuwe planten die elders weer bijdragen aan de opbouw van gezonde ecosystemen. Bij de opkweek ligt de focus op diverse bessenplanten, frambozen, smeerwortel en stikstofbinders zoals olijwilg en brem. Het assortiment zal in de toekomst uitgebreid worden. Verkoop is voor particulieren (op de tuin) en aan andere voedselboskwekers in de regio.
Oogstbrigade
Voedselbosexpert Chantal van Genderen is in 2024 gestart met de aanleg van een medicinaal en eetbaar landschapselement, op de strook achter de houtwal waar eerder de schoolmoestuin lag. Het landschapselement is educatief interessant en zal in de toekomst een ontwikkelplek zijn voor medicinale toepassingen. Chantal oogst met de Oogstbrigade overschotten en wilde planten uit onze tuin en uit Voedselbos Nieuwe Erven in Brummen. Dit wordt verwerkt tot houdbare eetbare producten.
Ontmoetingsplek op De Veldhof
In het nieuwe jaar bouwen we een pizza oven en hopen we jullie en anderen in de zomermaanden regelmatig uit te nodigen voor een gezellig samenzijn op de tuin. Tweede Pinksterdag, maandag 25 mei organiseren we onze jaarlijkse open dag met plantjesmarkt en rondleidingen. Kun je die dag helpen? Geef het door, hulp is welkom!
100 monden voeden op ruim 1,5e hectare, met groente, kruiden en fruit
Na tien jaar bouwen aan een gezond ecosysteem en een vruchtbare aarde mikken we in 2026 op groei en willen we van 45 huishoudens uitbreiden naar 60 huishoudens. Een aantal dat past binnen de ecologische kaders van de tuin zodat we gezonde groenten kunnen kweken zonder de bodem of het opgebouwde ecosysteem te schaden. Startpunt is tevens de capaciteit van de tunnelkas waar we het oogstseizoen starten. En niet onbelangrijk, met 60 huishoudens (ongeveer 100 monden) wordt een toekomstbestendig verdienmodel neergezet, aangevuld met diverse nevenactiviteiten.
In de prognose voor 2026 lees je meer over het financiële reilen en zeilen van de CSA. Een klein stukje schaalvergroting geeft meer financiële basis zodat jaarlijkse vaste kosten zoals het onderhoud van het terrein, pacht en arbeid relatief lager worden. Mede gebruikers en nevenactiviteiten zoals Chantal’s medicinale landschapselement, de nieuwe bloemen ondernemer en de nieuwe voedselbos plantenkwekerij dragen naar rato bij aan de onderhoudskosten. De hoofd‘verbruiker’ is de CSA.
Meer oogstleden betekent meer draagkracht en stabiliteit. Helpen jullie mee om onze CSA bij anderen onder de aandacht brengen en nieuwe oogstleden te werven? Valérie en één van de vrijwilligers ontwikkelen een communicatiestrategie en een nieuwe flyer, die wordt binnenkort gedeeld.
Bijdragen oogstaandelen 2026
De prijzen voor 2026 zijn gebaseerd op een volle bezetting van de CSA, namelijk 60 huishoudens, de onkosten (pacht, inkoop plantgoed, zaden, compost enz), arbeid en een eerlijke prijs voor een eerlijk product. Eerlijk staat voor een voedselproductie binnen de gestelde kaders van een gezond ecosysteem dat ook de komende generaties kan bedienen, producten die op de meest natuurlijke en gezonde manier geteeld zijn, waarbij gedeeld wordt in overvloed en schaarste, met een eerlijke boterham voor de tuinder.
Inkoop van plantgoed, zaden en andere materialen wordt elk jaar duurder. In de afgelopen twee jaar zijn de bijdragen voor de oogstaandelen niet verhoogd. Voor 2026 voeren we een prijsverhoging van 10% door. Daarmee zijn onze oogstaandelen nog steeds goedkoper dan andere CSA’s en biologische supermarkten. Zie daarvoor deze vergelijking met twee andere CSA’s, namelijk ‘t Gagel in Lochem en Erve Kiekebos in Empe, en een vergelijking met biologische supermarkt Ekoplaza. Vaste vrijwilligers krijgen 20% korting op hun zelfoogstaandeel. En niet onbelangrijk, er is altijd ruimte voor oogstleden met een kleine portemonnee, iedereen is welkom!
| BIJDRAGEN | 2025 JAARTARIEF | TARIEF PER WEEK | 2026 JAARTARIEF | TARIEF PER WEEK |
| 1E VOLWASSENE | € 393,00 | € 13,10 | € 432,30 | € 14,41 |
| 2E VOLWASSENE | € 308,00 | € 10,27 | € 338,80 | € 11,29 |
| 3E VOLWASSENE | € 280,00 | € 9,33 | € 308,00 | € 10,27 |
| KIND 13-17 JAAR | € 132,00 | € 4,40 | € 145,20 | € 4,84 |
| KIND 9-12 JAAR | € 83,00 | € 2,77 | € 91,30 | € 3,04 |
| KIND 5-8 JAAR | € 33,00 | € 1,10 | € 36,30 | € 1,21 |
| KIND 0-4 JAAR | € 0,00 | € 0,00 | € 0,00 | € 0,00 |
Meld je je snel aan voor komend seizoen?! Fijn als je aanmelding uiterlijk 1 februari binnen is.
Nieuwjaarsborrel en bomenplantdag
Op donderdag 8 januari vieren we het nieuwe jaar met een gezellige borrel op De Veldhof. Je bent van harte welkom tussen 15 en 17 uur. Gluehwein, chocolademelk, samenzijn om het kampvuur; een mooi moment om elkaar te ontmoeten en terug te kijken op het afgelopen jaar. Graag tot dan!
Op zaterdag 17 januari planten we 250 pioniersbomen in ons voedselbos, voornamelijk zwarte elzen en berken. Deze bomen groeien snel, beschermen de nog jonge fruit- en notenbomen (schaduw) en helpen mee de bodem om te zetten naar schimmeldominantie, waar ons voedselbos goed op gedijt. Alle hulp is welkom. Naast de aanplant van bomen planten we een biodiverse bijen- en struweelhaag, met dank aan Stichting Landschapsbeheer Gelderland. Alle info vind je hier.
We zijn volop in beweging! In tien jaar tijd hebben we niet alleen samen een prachtige biodiverse tuin ontwikkeld maar ook een bloeiende gemeenschap. Ik kijk uit naar de komende jaren met nog meer activiteiten en groei.
Tot slot, ik wens je een gezond, liefdevol en groen 2026!
Hartelijke groet en tot ziens in het nieuwe jaar, Valérie